10 September 2026 - 22:13
Source: kmr.abna24.com
“Gêran û vegotinên derbarê serdestiya/zanîna Rêberê Mezin a li ser warên cuda yên zanistî û pisporiyê”

“Di wan vegotinên ku ji aliyê hin kesayetên hewze, akademîk û leşkerî ve derbarê Rêberê Bilind Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî de hatine anîn ziman, behsa nasîna wî û serdestiya wî ya li ser gelek qadên cuda tê kirin, di nav wan de zimanê îngilîzî, zanist û stratejiyên leşkerî, çandiniya nûjen, endezyariya kîmyayê, rêveberiya çavkaniyên avê, bajaranî (şaristanî), aboriya bajêr, zanistên siyasî û zanistên nasînî (cognitive sciences) hene.”

Raporta Ajansa Navneteweyî ya Ehlûlbeyt (s.x) – EBNÊ – Vegotinên ku ji aliyê hin kesayetên hewzeyî, akademîk û leşkerî ve hatine belavkirin, aliyên cuda yên xwendin û zanîna zanistî û pîşeyî ya Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî vedibêjin; vegotinên ku behsa serdestiya wî ya li ser mijarên wekî zimanê îngilîzî, zanistên siyasî û leşkerî heta çandiniya nûjen, rêveberiya çavkaniyên avê, bajaranîya (şaristanîya) hişmend, aboriya deryayî, derûnnasî û zanistên nasînî (cognitive) dikin.

Di yek ji van vegotinan de, Hucetulîslam wel-Muslimîn Elî Behcet, kurê Ayetullahê Mezin Behcet, bi bal kişandina ser sefereke ku wî bi Ayetullah Behcet û Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî re pêk aniye, got ku di dema derengmayîna balafirê ya zêdetirî saetekê de û nerazîbûna rêwiyan, Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî û birayê wî ji derfeta çêbûyî bo nîqaşa zanistî û axaftina bi zimanê îngilîzî sûd wergirtin.

Her wiha Serleşker Seyîd Yehya Rehîm Sefewî di vegotineke derbarê civîneke fermandarên payebilind ên leşkerî de, behsa amadebûna Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî û tevlîbûna wî ya li ser nîqaşên pisporiya leşkerî kir û got ku ew bi çûyîna li ber textê, mijareke operasyonel a aloz analîz kir û di berdewamiyê de, fermandarên amade di bin bandora stêrk û nêrîna wî ya pisporî de man.

Di warê çandiniya nûjen de jî, Dr. Ferîdûddîn Hedad Adil, lêkolînerê warê zanistên mirovî û medyayê, bi îşarekirina li ser gotûbêjeke derbarê çandiniya hîdroponîk (bê ax), îdia kiriye ku Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî bi hûrgiliyên vî warî dizane û heta beriya wê jî mînakek ji cîbicîkirina wan pilanan dizanibû.

Dr. Mesûd Tûsî Seîdî, endamê heyeta akademîk a Zanîngeha Şehîd Beheştî jî di vegotineke xwe de, behsa nasîna kûr a Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî ya li ser mijarên çandinî, zanistên zîraetî, sewalkarî û her wiha warê neft û gazê kir û îdia kir ku ew di mijarên wekî cureyên tovê genim, rewşa sewal û xorakê, avzêrî (watershed management) û pêvajoyên kîmyayî yên pîşesaziyên neft, gaz û petrokîmyayê de agahiyên pisporî hene.

Di beşeke din a van vegotinan de, endezyar Seyîd Emîr Huseyn Kemalî Teqewî, rêveberê giştî yê pargîdaniya «Xûne-Kar», amaje bi nêrînên Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî yên derbarê bajaranîya hişmend û pêşerojnasîyê kir û got ku di pilana «bajarên berhemhêner» de, li ser bikaranîna teknolojiyên nûjen, înterneta tiştan (IoT) û rêbazên nûjen ên rêveberiya bajêr hatiye tekezkirin. Wî her wiha behsa pilanên di warê aboriya bajêr û amadekirina axê (land use planning) kir û îdia kir ku Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî di civînên pisporî de, bi hûrgiliyên têkildarî rêjeya rûbera bajar û gundên welêt li gorî tevahiya rûbera Îranê xwedî agahî bûye.

Kemalî Teqewî her wiha di vegotineke din de, amaje bi pilana «Bajarê Berhemhêner ê Mekranê» û sêwirandina koleksiyoneke 845 hektarî bi 2300 yekîneyên niştecihbûnê kir û got ku di vê pilanê de, perwerdekirina mekanîze ya mîgoyan (karîdes) û sûdwergirtina ji kapasîteya aboriya deryayî ji bo afirandina dahata malbatan hatiye pêşbînîkirin.

Di warê zanistên siyasî û rojavanasî de jî, Ayetullah Ebdullah Keywanî Hefşecanî, nûnerê Meclîsa Xebîrên Rêbertiyê, serdestiya Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî ya li ser civaknasî û avahiya siyasî ya rojava wekî bêhempa wesif kir û got ku wî di civîneke zanîngehê de, serokkomarên Amerîkayê û taybetmendiyên wan ên rêveberiyê, kiryar û xalên xurt û qels ên wan bi hûrgilî şirove kirine.

Ayetullah Mehmûd Recebî, serokê Enstîtuya Îmam Xomeynî (re), jî di vegotineke derbarê warê avê û rêveberiya çavkaniyên avê de, behsa tevlîbûna Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî ya di nîqaşên teknîkî û pisporiya vî warî de kir û bi veguhestina ji yek ji berpirsên payebilind ên warê avê yê welêt, ji pêşkêşkirina nîqaşên pisporî û çareseriyên operasyonel ên ji aliyê wî ve nûçe da.

Di warê derûnnasî û zanistên nasînî de jî, Dr. Ferîdûddîn Hedad Adil bi amajekirina li ser serpêhatiyeke kesane, îdia kiriye ku Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî xwedî xwendinên derbûyî yên mijarên giştî yên derûnnasîyê ye û ji hin têgehên zanistên nasînî û jêhatîbûnên peywendîdar û şêwirmendiyê di têkiliyên bi kesan re sûdê werdigire.

Van vegotinan bi giştî wêneyek ji qada curbecur a berjewendî û xwendinên zanistî û pisporiya Ayetullah Seyîd Mûçteba Xamineyî pêşkêş dikin.

Tags:

Ayetullah Seyîd Mucteba Xamineyî, zanistên siyasî, hişmend, aboriya deryayî, derûnnasî û zanistên nasînî

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha